Masz prawo do informacji!

Prawa mieszkańców.
Kilka dni temu poprosiłam jednego z toruńskich urzędników o przekazanie kilku informacji na temat planowanej inwestycji. Urzędnik odmówił. Niestety to nie był odosobniony przypadek. Zbyt często zdarza się w naszym mieście, że mieszkańcy nie są w stanie uzyskać informacji, która ich interesuje. Dlatego wszyscy powinniśmy mieć świadomość jakie mamy prawa jako mieszkańcy.
Po pierwsze każdy z nas ma prawo do informacji. Najważniejsze z nich powinny być dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej. Jeżeli jednak brakuje tam jakichkolwiek informacji o działaniach władz samorządowych czy urzędników, każdy może złożyć wniosek o ich udostępnienie.
Art. 61 Konstytucji RP daje każdemu mieszkańcowi prawo do uzyskania informacji o działalności władzy publicznej oraz jednostek organizacyjnych: „Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.”
Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej „każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu” a „obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne”. Natomiast „kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udostępnia informacji publicznej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku”.
Po drugie każdy mieszkaniec ma prawo wstępu na sesje rady oraz posiedzenia komisji. Co więcej, każdy ma prawo do nagrywania tych spotkań i nie musi uzyskiwać w tej sprawie niczyjej zgody.
Po trzecie każdy mieszkaniec ma prawo odwołać się do sądu. Jeżeli decyzje władz ograniczają przysługujące nam, mieszkańcom prawa, możemy zwrócić się do sądu administracyjnego o sprawdzenie zgodności z prawem wydanej decyzji.
Dlaczego o tym piszę? Bo jawność i przejrzystość działalności organów publicznych jest niezbędna do zdrowego funkcjonowania samorządu. Jest potrzebna do oceny sposobu sprawowania władzy publicznej i ma też znaczenie wychowawcze. Zmusza do postępowania uczciwego i profesjonalnego oraz zgodnego z interesem społecznym. Zwiększa też zainteresowanie obywateli życiem publicznym i uczestniczeniem w nim.
Jawność i przejrzystość funkcjonowania urzędu to także budowanie naszej przyszłości. Jeśli teraz zadbamy o to, aby informacje i wydatki były jawne, to w przyszłości nie będziemy narzekali na brak pracy spowodowany tym, że nie mamy znajomości. Jawność zwiększa bowiem równość dostępu do pracy, możliwości wykonywania zleceń czy usług. Zwiększa także konkurencję dając możliwość złożenia konkurencyjnej oferty, co może spowodować oczywiste oszczędności.
Korzystajmy więc ze swoich praw dla dobra naszego miasta. Bo miasto jest nasze.